پولیپ بینی؛ علت، علائم و راه‌های تشخیص آن

پولیپ بینی به توده‌هایی در داخل بینی و یا سینوس‌های صورت گفته می‌شود که بدون درد بوده و سرطانی نیستند. پولیپ‌هایی که کوچک هستند معمولاُ هیچ گونه علامتی را ایجاد نمی‌کنند اما توده‌های بزرگتر می‌توانند منجر به انسداد بینی و اختلال در تنفس و بویایی شوند.

پولیپ های بینی رشد توده های غیرسرطانی است که در بینی یا سینوس ها ایجاد می شود. این توده ها معمولاً در اطراف ناحیه سینوس ها و داخل حفره بینی یافت می شوند. اما موضوع به همین‌جا ختم نمی‌شود. در برخی از مواقع ممکن است تصور کنیم که دارای پولیپ بینی هستیم و به دنبال علائم و راهی برای تشخیص باشیم. در این مقاله قصد داریم به بررسی کامل این عارضه و تشخیص آن بپردازیم. همراه ما باشید.

در فرم زیر اطلاعات خود را وارد کنید تا در کمتر از ۶ ساعت با شما تماس بگیریم و از مشاوره رایگان عمل بینی بهره مند شوید.

پولیپ بینی چیست؟

همانطور که پیش‌تر اشاره کردیم پولیپ بینی توده‌های نرم، بدون درد و غیرسرطانی هستند که در پوشش داخلی بینی و حفره‌های توخالی صورت (سینوس‌ها) تشکیل می‌شوند. این توده‌ها از بافت ملتهب و متورم مخاط بینی و سینوس‌ها تشکیل شده‌اند. افرادی که اغلب به آلرژی یا آسم مبتلا هستند، ممکن است متوجه علائم بخصوصی نشوند. بویژه اگر پولیپ ها کوچک باشند و نیازی به درمان نداشته باشند. پولیپ بینی در هر فردی ممکن است ایجاد شود اما شیوع آن بیشتر میان افراد جوان و میانسال است. این عارضه در صورتی که به موقع درمان نشود می‌تواند موجب عوارضی مانند: گرفتگی بینی، مشکل در تنفس، اختلال در بویایی و یا عفونت شود.

اگر پولیپ کوچک باشد با دارو می‌توان آن را تحت درمان قرار دارد اما درمان پولیپ‌های بزرگتر نیاز به درمان‌های تهاجمی مانند جراحی دارد.

بعضی از افرادی که برای درمان پولیپ بینی نیاز به جراحی دارند، ترجیح میدهند همزمان با آن، جراحی زیبایی بینی انجام دهند. تشخیص اینکه این عمل برای هر فرد امکان پذیر است یا نه، نیاز به معاینه و تایید توسط بهترین جراح بینی دارد.

برخلاف پولیپ هایی که در روده بزرگ یا مثانه ایجاد می شوند، پولیپ بینی به ندرت سرطانی است. متخصصان فکر می کنند التهاب طولانی مدت باعث ایجاد پولیپ می شود یا در برخی موارد ارثی است.

پولیپ های بینی هنگام معاینه و لمس دردناک نیستند. دارو درمانی یا جراحی می تواند بهترین تاثیر را برای درمان داشته باشد. هر چند ممکن است پولیپ بینی دوباره عود کند.

علائم پولیپ بینی

پولیپ بینی معمولاُ با تحریک و تورم داخل بینی و سینوس‌ها شناخته می‌شود که با نام سینوزیت مزمن نیز شناخته می‌شود. این علائم معمولاُ بیش از ۱۲ هفته طول می‌کشند. به این نکته توجه داشته باشید که در برخی موارد سینوزیت مزمن بدون اینکه پولیپ بینی وجود داشته باشد ایجاد می‌شود.

افرادی که دارای پولیپ‌ بینی کوچک هستند ممکن است هیچ گونه علامتی نداشته باشند و از بیماری خود بی‌اطلاع باشند اما پولیپ‌های بزرگتر می‌توانند موجب انسداد و گرفتگی در داخل مجرای بینی شود.

علائم شایع پولیپ بینی که همراه سینوزیت مزمن دیده می‌شود عبارتند از:

–        عطسه مکرر و آبریزش بینی

–         انسداد بینی

–         ترشح مخاط از گلو

–         از دست دادن حس بویایی

–         از دست دادن حس چشایی

–         احساس درد در ناحیه‌ی صورت و یا سردرد

–         درد در دندان‌ها

–         احساس فشار در ناحیه‌ی پیشانی و یا سایر قسمت‌های صورت

–         خر و پف کردن

در صورت وجود عفونت سینوسی علاوه بر پولیپ ، ممکن است درد یا سردرد نیز ایجاد شود.

زمانی که با علائم زیر مواجه شدید باید به صورت اورژانسی به بیمارستان مراجعه نمایید:

–         بدتر شدن علائم در طی مدت کوتاه.

–         اختلال در بینایی مانند دید دوتایی

–         متورم شدن پیشانی

–         درد و تورم در اطراف چشم

–         سردردی که به مرور شدت آن بدتر می‌شود.

–         گرفتگی در ناحیه‌ی گردن

علت ایجاد پولیپ بینی چیست؟

شاید در اطرافیانتان مشاهده کرده باشید که شخصی دارای پولیپ بینی است و یا خودتان دچار این عارضه شده باشید و درباره علت بروز آن اطلاعاتی نداشته باشید. در حال حاضر علت دقیق ایجاد پولیپ بینی چندان مشخص نیست؛ اما عوامل خطری شناخته شده‌اند که به نطر می‌رسد با احتمال بروز پولیپ بینی ارتباط داشته باشند. این عوامل خطر عبارتند از:

• آلرژی‌ها

آلرژی‌های فصلی یا دائمی (مانند آلرژی به گرده، قارچ، گرد و غبار، حیوانات خانگی) می‌توانند منجر به التهاب مداوم و تورم مخاط بینی شوند که زمینه‌ساز تشکیل پولیپ‌ها است.

• عفونت‌های مزمن سینوسی

در برخی افراد تخلیه طبیعی سینوس ها متوقف می‌شود. جمع شدن مخاط بیش از حد در سینوس ها، زمینه را برای تجمع آلودگی و عفونت و در نتیجه ابتلا به پولیپ بینی، آماده می‌کند.عفونت‌های مکرر یا طولانی مدت سینوس‌ها (سینوزیت مزمن) می‌توانند باعث التهاب مداوم مخاط بینی و سینوس‌ها شده که به تدریج منجر به تشکیل پولیپ‌ها می‌شود. در نتیجه یکی دیگر از عوامل موثر در ایجاد پولیپ بینی، عفونت‌ است.

•  آسم

بهتر است بدانیم افرادی که به آسم مبتلا هستند، به دلیل واکنش‌های التهابی مزمن در دستگاه تنفسی، بیشتر در معرض خطر تشکیل پولیپ‌های بینی قرار دارند

•  ژنتیک

یکی دیگر از مواردی که می‌تواند باعث بروز سینوزیت شود ژنتیک است. ممکن است بسیار شنیده باشیم که سینوس می‌تواند ژنتیکی باشد و بهتر است بدانیم که این صحبت صحیح است. به بیانی دیگر عوامل ژنتیکی می‌توانند در تشکیل پولیپ بینی نقش داشته باشند. اگر در خانواده سابقه پولیپ بینی وجود داشته باشد، احتمال ابتلا به این مشکل افزایش می‌یابد.

•  آلودگی هوا و مواد محرک

شاید در میان علل ایجاد پولیپ توجه کمتری به آلودگی هوا و مواد محرک داشته باشیم اما بهتر است بدانیم این مورد نیز جزو مواردی است که می‌تواند قرار گرفتن مداوم در معرض آلودگی هوا، دود سیگار، مواد شیمیایی تحریک‌کننده و سایر مواد محرک می‌تواند باعث تحریک و التهاب مزمن مخاط بینی شود که به تشکیل پولیپ‌ها منجر می‌شود.

مواردی که ذکر شد از علل ایجاد پولیپ بینی است. اما در این میان باید توجه داشته باشیم که با مدیریت و درمان مناسب این عوامل می‌توان به پیشگیری از تشکیل پولیپ‌های بینی و کاهش علائم مرتبط با آنها کمک کرد. به طور کلی می‌توان بیان کرد که پولیپ ها به دلیل تغییر غشاهای مخاطی پوشاننده بینی یا سینوس ها رخ می دهد. غشاها برای مدت طولانی ملتهب می شوند یا بارها و بارها این التهاب تکرار می شود. التهاب شامل تورم، قرمزی و تجمع مایع می باشد.

شواهدی وجود دارد که نشان می دهد افرادی که به پولیپ بینی دچار میشوند، پاسخ های سیستم ایمنی و نشانگرهای شیمیایی متفاوتی در غشاهای مخاطی خود نسبت به افرادی که پولیپ ندارند، دارند پولیپ های بینی ممکن است در هر جایی از سینوس ها یا مجرای بینی شما ایجاد شوند، اما اغلب در ناحیه ای بروز می کند، که سینوس های نزدیک چشم، بینی و استخوان های گونه شما از طریق مسیرهای پیچ در پیچ به بینی شما تخلیه می شوند.

برای تماس با مطب دکتر سعید ظفرمند، جراح و متخصص گوش، حلق و بینی با شماره زیر تماس بگیرید:

راه تشخیص پولیپ بینی چیست؟

برای اینکه بفهمید پولیپ بینی دارید یا خیر ، پزشک از شما سوالاتی درباره علائم شما می پرسد. احتمالاً به معاینه بدنی نیز نیاز خواهید داشت.

از بینی با استفاده از ابزاری به نام آندوسکوپ بینی نگاهی به بینی شما خواهند انداخت. این یک لنز یا دوربین است که نمایی دقیق از بینی و سینوس شما را فراهم می کند.

اگر با این موارد نتوان تشخیص قطعی داد ممکن است پزشک آزمایشات بیشتری را تجویز کند ، که می تواند شامل موارد زیر باشد:

• آزمایشات تصویربرداری ، از جمله سی تی اسکن
• آزمایشات آلرژی ، به طوری که پزشک حساسیت و التهاب را بررسی می کند.
• آزمایش خون ، برای بررسی سطح ویتامین D. اگر کم باشد، در برخی موارد می تواند منجر به پولیپ شود.

عوارض پولیپ بینی چیست؟

پولیپ های بینی می توانند جریان هوای شما را مسدود کرده و مایعات مانند مخاط را به درستی تخلیه نکنند. آنها همچنین در هنگام تشکیل باعث تحریک و التهاب زیادی می شوند. همه این موارد می تواند عوارضی به همراه داشته باشند ، از جمله:

• عفونت های سینوسی
• عود کردن آسم
• آپنه انسدادی خواب که یک بیماری جدی و خطرناک است و نیاز به درمان سریع دارد.

چگونه از ایجاد پولیپ بینی جلوگیری کنیم؟

شما ممکن است با راهکارهای زیر به کاهش شانس خود برای بروز پولیپ بینی یا عود پولیپ بینی پس از درمان نیز کمک کنید:

1. آلرژی و آسم  خود را مدیریت کنید. توصیه های درمانی پزشک متخصص گوش و حلق بینی خود را دنبال کنید. اگر علائم شما به خوبی کنترل نشده است، با پزشک خود در مورد تغییر برنامه درمانی خود صحبت نمایید.
2. از مواد تحریک کننده بینی خودداری کنید. تا حد امکان از تنفس مواد معلق در هوا که به احتمال زیاد باعث تورم یا تحریک در بینی و سینوس‌های شما می‌شوند، مانند آلرژن‌ها، دود تنباکو، بخارات شیمیایی و گرد و غبارهای ریز خودداری کنید.
3. بهداشت خود را خوب رعایت کنید. دست های خود را به طور مرتب و کامل بشویید. این یکی از بهترین راه ها برای محافظت بینی و سینوس ها در برابر عفونت های باکتریایی و ویروسی است که می تواند باعث التهاب مجاری بینی و سینوس ها گردد.
4. خانه خود را مرطوب کنید. استفاده از یک مرطوب کننده ممکن است به مرطوب کردن مجاری تنفسی، بهبود جریان مخاط از سینوس ها و جلوگیری از انسداد و التهاب کمک کند. رطوبت ساز را روزانه تمیز کنید تا از رشد باکتری ها جلوگیری کنید.
5. از شوینده بینی استفاده کنید. برای شستشوی مجاری بینی از اسپری آب نمک (سالین) یا شستشوی بینی استفاده کنید. این ممکن است جریان مخاط را بهبود بخشد و آلرژن ها و سایر محرک ها را از بین ببرد.

روش های درمان پولیپ بینی

سوال پرتکراری که برای افراد مبتلا به پولیپ بینی یا خانواده آنان وجود دارد این است که آیا راه درمانی برای پولیپ بینی وجود دارد؟ به یاری پیشرفت های پزشکی و تجهیزات نوین جراحی پاسخ به این سوال مثبت است. روش های دارویی و جراحی برای درمان پولیپ بینی وجود دارد که بر اساس نوع و وضعیت عمومی بیمار، درمان مناسب تعیین خواهد شد.

داروها

داروهایی که باعث کاهش التهاب می شوند ممکن است به کاهش اندازه پولیپ و تسکین علائم شدید این بیماری کمک کنند.

اسپری کردن استروئیدهای بینی به بینی می تواند به کوچک کردن پولیپ، کاهش آبریزش بینی و احساس انسداد بینی کمک کند. با این حال، اگر مصرف آنها را متوقف کردید ، ممکن است علائم به سرعت بازگردند.

استروئید خوراکی یا تزریقی اگر همانند اسپری بینی عمل کنند، ممکن است جایگزین مناسبی باشد . این دارو ها به دلیل عوارض جانبی که ممکن است در افراد ایجاد نماید، نباید طولانی مدت مصرف شوند.

آنتی هیستامین ها یا آنتی بیوتیک ها همچنین ممکن است آلرژی یا عفونت های سینوسی ناشی از التهاب در بینی را درمان کنند.

جراحی پولیپ بینی

دکتر سعید ظفرمند در خصوص شرایط جراحی پولیپ بینی نکاتی را بیان می کنند که در ادامه مطالعه خواهید کرد.

اگر علائم شما هنوز در حال بهبود نیستند ، متخصص گوش و حلق وبینی می تواند پولیپ ها را به طور کامل با جراحی از بین ببرد. نوع عمل بستگی به اندازه پولیپ دارد. پولیپکتومی یک عمل جراحی سرپایی است که با یک دستگاه مکش کوچک انجام می شود که بافت نرم از جمله مخاط را بریده و از بین می برد.

در مورد پولیپ های بزرگتر، پزشک شما می تواند با استفاده از یک آندوسکوپ نازک و انعطاف پذیر به همراه یک دوربین و ابزارهای کوچک یک عمل انجام دهد. پزشک آندوسکوپ را به داخل بینی شما وارد می کند، پولیپ یا سایر انسدادها را پیدا کرده و آن ها را خارج می کند. جراح بینی و یا متخصص گوش و حلق و بینی ممکن است دهانه ها را در حفره های سینوسی شما بزرگ کند. این نوع جراحی بیشتر اوقات یک عمل سرپایی است.

پس از عمل جراحی اسپری بینی و شستشو می تواند از بازگشت پولیپ جلوگیری کند. به طور کلی ، کاهش التهاب راه های هوایی  بینی با اسپری بینی ، داروهای ضد حساسیت و سرم شستشو می تواند به جلوگیری از ایجاد پولیپ بینی کمک کند.

با درمان جراحی پولیپ بینی، بیشتر علائم به طور قابل توجهی بهتر می شوند. اما اگر حس بویایی را از دست داده باشید ، ممکن است زمان بیشتری طول بکشد تا آن را به سدست آورید. حتی با عمل جراحی ، پولیپ های بینی ممکن است در ۱۵ درصد از مبتلایان به مشکل مزمن پولیپ بینی دوباره ایجاد شود.

سوالات متداول در مورد پولیپ بینی