جراحی قاعده جمجمه

جراحی قاعده جمجمه

تومور قاعده جمجمه یکی از شایع ترین دلایل برای انجام جراحی قاعده جمجمه است. این جراحی نیازمند تبحر بسیار بالای جراح است و در صورتی که به درستی انجام گیرد می تواند فواید بسیاری نسبت به روش های باز جراحی داشته باشد. در این مقاله به توضیحاتی درباره انواع روش های جراحی قاعده جمجمه و بیماری های مرتبط به قاعده جمجمه می پردازیم.

آناتومی جمجمه

جمجمه از استخوان ها و غضروف هایی تشکیل شده است که به صورت و کاسه سر که اطراف مغز را احاطه کرده، شکل می دهد. فرد می تواند استخوان های کاسه سر در بالای جمجمه را احساس کند. پنج استخوانی که قاعده جمجمه را تشکیل می دهند، شکل حفره های چشمی، سقف حفره بینی و سینوس ها و استخوان های اطراف چشم داخلی را هم شکل می دهند.

قاعده جمجمه بخش بسیار پیچیده ای است که مجراهای ورودی بسیاری دارد و ستون فقرات، رگ های خونی متعدد و اعصاب گوناگونی از این بخش عبور می کنند.

جراحی قاعده جمجمه

جراحی قاعده جمجمه

جراحی اندوسکوپی قاعده جمجمه

جراحی قاعده جمجمه می تواند با اهداف مختلفی انجام گیرد. برای مثال برداشتن توده های خوش خیم، اصلاح ناهنجاری های زیر مغز و قاعده جمجمه و یا ترمیم ناهنجاری های بالای ستون فقرات همگی با این نوع جراحی انجام می گیرند. این نواحی همگی جزو مناطق دور از دسترس هستند و در برخی موارد می توان با جراحی اندوسکوپی و به صورت کم تهاجمی این جراحی را انجام داد.

در این نوع تکنیک، جراح از مجراهای ورودی طبیعی به قاعده جمجمه مانند بینی یا دهان، و یا با ایجاد سوراخ های کوچکی درست در بالای ابرو، ابزار جراحی را وارد می کند و جراحی را انجام می دهد. این نوع جراحی نیازمند یک تیم حرفه ای از جراحان و متخصصان گوش و حلق و بینی، رادیولوژیست ها و جراحان مغز و اعصاب است.
قبل از اینکه روش اندوسکوپیک جراحی قاعده جمجمه توسعه یابد، تنها راه برای برداشتن توده های این ناحیه، باز کردن قاعده جمجمه بود. البته در حال حاضر در برخی موارد، جراحی باید به صورت باز انجام گیرد.

جراحی قاعده جمجمه به چه منظور انجام می گیرد؟

برخی توده ها و یا بیماری ها با جراحی قاعده جمجمه درمان می شوند که در زیر به برخی از این موارد اشاره می کنیم:

– کیست هایی که از دوران کودکی رشد می کنند.
– توده هایی که در نتیجه عفونت به وجود می آیند.
– تومورهای غده هیپوفیز
– مننژیوما، تومورهای خوش خیم در مننژ ( بافتی که مغز را پوشش می دهد و بین مغز و قاعده جمجمه قرار دارد)
– کوردوما، توموری استخوانی که رشد آهسته ای دارد و در اغلب اوقات در قاعده جمجمه رشد می کند.
– درد عصب سه قلو، دردی شدید که یک طرف صورت را درگیر می کند.
– فیستول های مایع مغزی نخاعی

انواع جراحی قاعده جمجمه

جراحی قاعده جمجمه به دو روش کلی انجام می گیرد. البته همواره ترجیح جراح بر این است که جراحی را به صورت اندوسکوپیک انجام دهد ولی در برخی موارد جراحی باز تنها گزینه انتخابی است. بر اساس نوع توده و محلی که قرار دارد، یکی از دو روش جراحی زیر انجام می گیرد:

– جراحی اندوسکوپی و کم تهاجمی قاعده جمجمه – این نوع جراحی معمولاً نیازی به ایجاد برش بزرگی ندارد. جراح با وارد کردن ابزار جراحی به داخل مجراهای ورودی مانند بینی می تواند توده های قاعده جمجمه را خارج سازد.

اندوسکوپ به دوربینی کوچک و منبع نوری مجهز است تا دید کافی به جراح بدهد. انجام ام آر آی به منظور گرفتن چند عکس از قاعده جمجمه و تشخیص محل دقیق توده می تواند در طول جراحی به جراح کمک فراوانی کند. بعد از خارج کردن تومور به منظور بررسی کردن اینکه تومور به طور کامل خارج شده است از ام آر آی کمک گرفته می شود .

– جراحی باز تومور قاعده جمجمه به روش سنتی – این نوع جراحی نیازمند ایجاد برش های بزرگ تری در ناحیه صورت و جمجمه است. احتمال دارد بخشی از استخوان جمجمه نیاز به تراشیدن داشته باشد تا به توده دسترسی پیدا شود. گاهی وقات از یک میکروسکوپ برای این جراحی کمک گرفته می شود.

جراحی قاعده جمجمه

جراحی قاعده جمجمه

علائم نیاز به جراحی قاعده جمجمه

برخی بیماران علائم خاصی را تجربه می کنند که آن علائم می توانند نشانه وجود مشکلی در ناحیه قاعده جمجمه باشند. این علائم بستگی به سایز، نوع و محل توده یا ناهنجاری دارد و می تواند شامل موارد زیر باشد:

– درد صورت
– سر درد
– سرگیجه
– مشکلات بینایی
– بی حسی در صورت
– ضعف عضلات صورت
– کاهش شنوایی یا زنگ زدن در گوش
– انسداد بینی یا عفونت های مکرر سینوس

تشخیص توده های قاعده جمجمه

تشخیص توده ها و ناهنجاری های قاعده جمجمه بر پایه علائمی است که فرد احساس می کند. پس از آن بیمار توسط پزشک معاینه می شود. به دلیل عدم رویت قاعده جمجمه می توان از آزمایشات تصویربرداری استفاده نمود مانند:

– ام آر آی
– سی تی اسکن
– پت اسکن

همچنین با انجام بیوپسی یا نمونه برداری می توان نوع توده را تشخیص داد تا اقدام درمانی مناسب انجام گیرد. برای نمونه برداری از یک اندوسکوپ که وارد دهان یا بینی می شود، کمک گرفته می شود.

از روش های دیگری برای تشخیص کمک گرفته می شود که در ادامه به صورت موردی به آن ها می پردازیم:

– تعادل فرد
– اعصاب جمجمه
– فعالیت عضلات صورت
– بینایی سنجی
– شنوایی سنجی

اسکن های دیگری برای تشخیص قطعی بیماری می توانند مورد استفاده قرار گیرند.

دکتر سعید ظفرمند جراح بینی و متخصص گوش و حلق و بینی با بهره گیری از بروز ترین تکنیک ها به انجام انواع جراحی های سر و گردن می پردازند. جهت تعیین وقت مشاوره و مراجعه به پزشک با شماره ۰۲۱۸۸۶۳۶۶۴۱ تماس بگیرید. همچنین برای ارتباط با دکتر به آدرس اینستاگرام مراجعه نمائید.

درمان قاعده جمجمه

علاوه بر جراحی اندوسکوپی قاعده جمجمه، درمان های تکمیلی دیگری مورد نیاز است که بر اساس نوع توده ( خوش خیم یا بد خیم ) انتخاب می گردند:

– شیمی درمانی – داروهایی که برای جلوگیری از رشد توده های سرطانی استفاده می شوند.
– پرتودرمانی – درمان با ایکس ری برای کنترل رشد توده در قاعده جمجمه در مواردی که با جراحی نمی توان توده را خارج نمود.
– برش گاما – یک نوع خاص از پرتودرمانی است که از پرتوهای ایکس ری استفاده می کند و بر توده های موجود در قاعده جمجمه تابیده می شود.

روش های درمانی دیگری هم مورد استفاده قرار می گیرند.

منبع : https://www.hopkinsmedicine.org/health/treatment-tests-and-therapies/skull-base-surgery

پاسخ

نوزده − 17 =